Pytanie

Dlaczego w Księdze Rodzaju Jakub jest nazywany na przemian Jakubem i Izraelem?

Odpowiedź
Spośród osób, które w Starym Testamencie otrzymały nowe imiona w różnych okolicznościach, tylko nielicznym nadał je sam Bóg. Są to Abram (Księga Rodzaju 17:5), Saraj (Księga Rodzaju 17:15) i Jakub (Księga Rodzaju 32:28; 35:9–10), którzy stali się znani odpowiednio jako Abraham, Sara i Izrael. Imiona Jakub i Izrael są używane na przemian w całym Piśmie Świętym w odniesieniu do drugiego syna Izaaka.

Imię Jakub, oznacza „podstępny, oszust”; nadano mu je, ponieważ kiedy Jakub urodził się jako drugi z bliźniąt, „jego ręka chwytała piętę [jego brata]” (Rdz 25:26). Zgodnie ze swoim imieniem Jakub dorastał jako intrygant i oszust, a ostatecznie wyparł swojego brata z pozycji dziedzica pierworództwa.

Po walce Jakuba z Panem w Peniel, Pan nadał Jakubowi nowe imię: Izrael. Bóg podał powód: „Ponieważ walczyłeś z Bogiem i z ludźmi i zwyciężyłeś” (Rdz 32, 28). Później Bóg ponownie ukazał się Jakubowi/Izraelowi w Betel, potwierdzając zmianę imienia i dając mu to samo przymierze, które otrzymał Abraham (Rdz 35:9–12). W ten sposób „łapacz za piętę” stał się „tym, który walczy z Bogiem”. Zanim spotkał się z Bogiem w Betel, Jakub celowo odrzucił swoje bożki i oczyścił się (werset 2).

Po zmianie imienia niektóre fragmenty Księgi Rodzaju odnoszą się do Jakuba jako „Jakuba” (Rdz 33:1; 34:7; 35:15; 37:1), a inne jako „Izraela” (Rdz 35:21; 37:3; 43:6; 46:1). Niektórzy sugerują, że imię Jakub reprezentuje jego dawną naturę, a Izrael – nową. Oznacza to, że nazywany jest „Jakubem”, gdy działa zgodnie ze swoją dawną, cielesną naturą, a „Izraelem”, gdy działa zgodnie ze swoją nową naturą. Sugestia ta może mieć ograniczoną wartość w niektórych fragmentach i byłaby zbieżna z doświadczeniem chrześcijan przedstawionym w Liście do Efezjan 4:22–24.

Ostatecznie jednak najlepiej nie przywiązywać zbyt dużej wagi do rozróżnienia między Jakubem a Izraelem, ponieważ niektóre fragmenty zawierają zarówno Jakuba, jak i Izraela w tym samym bezpośrednim kontekście (np. Księga Rodzaju 37:1–3). Ponadto istnieje kilka psalmów, w których oba imiona występują obok siebie: „Niech Jakub się raduje, a Izrael niech się cieszy!” (Psalm 53:6) oraz „On ustanowił prawa dla Jakuba i ustanowił prawo w Izraelu” (Psalm 78:5). Paralelizm poezji identyfikuje imiona Jakub i Izrael jako synonimy, a oba imiona mogą reprezentować zarówno naród, jak i jednostkę.