Pytanie
Dlaczego Mojżesz ma rogi w niektórych starożytnych posągach / rzeźbach?
Odpowiedź
Słynny posąg Mojżesza autorstwa Michała Anioła, wystawiony w bazylice św. Piotra w Łańcuchach w dzielnicy Vincoli w Rzymie, przedstawia Mojżesza z dwoma rogami na głowie. To rogate przedstawienie Mojżesza autorstwa Michała Anioła i innych artystów w innych dziełach sztuki i literatury wywodzi się z fragmentu Księgi Wyjścia.
Kiedy Mojżesz zszedł z góry Synaj z pierwszym zestawem kamiennych tablic, napotkał bałwochwalstwo i niemoralność ludu. W gniewie Mojżesz rzucił tablice, rozbijając je na kawałki. Gdy lud okazał skruchę, Bóg wezwał Mojżesza, aby ponownie wspiął się na górę Synaj z nowymi kamiennymi tablicami, które miały zastąpić te, które rozbił: „Gdy Mojżesz zszedł z góry Synaj z dwiema tablicami świadectwa w ręku, nie wiedział, że skóra jego twarzy promieniała, ponieważ rozmawiał z Bogiem” (Księga Wyjścia 34:29, ESV). Kiedy lud ujrzał lśniącą twarz Mojżesza, bał się zbliżyć do niego (werset 30). Mojżesz więc zakrył twarz zasłoną (werset 33). Wydaje się, że w tym fragmencie nie ma nic, co uzasadniałoby pogląd, że Mojżesz miał rogi, a jednak właśnie stąd wzięła się ta idea, z powodu łacińskiego tłumaczenia.
Oryginalnym hebrajskim słowem używanym do opisania promiennej skóry twarzy Mojżesza jest qaran. Pokrewne słowo, qeren, oznacza „rogi”, ponieważ odnosi się do czegoś, co „wystaje na zewnątrz”, tak jak rogi. Jednak słowo qaran właściwie oznacza „świecić” lub „wysyłać promienie”. Sformułowanie hebrajskie użyte w Księdze Wyjścia 34 miało na celu wskazanie, że twarz Mojżesza „wysyłała promienie światła” lub „wystawała światło”.
W łacińskim tłumaczeniu Wulgaty autorstwa Hieronima z IV wieku użyto łacińskiego słowa cornuta do opisania twarzy Mojżesza. Cornuta, związane ze słowem cornucopia („róg obfitości”), oznacza „rogi”. Hieronim, mówiąc, że Mojżesz nie był świadomy, że „jego twarz stała się rogatą”, najprawdopodobniej wyrażał fakt, że skóra twarzy Mojżesza promieniowała „silnymi rogami światła”. Jednak jego sformułowanie doprowadziło do zbyt dosłownych interpretacji artystów, którzy założyli, że Mojżesz miał rzeczywiste rogi wystające z twarzy, kiedy schodził z góry Synaj.
W jednym z angielskich tłumaczeń zachowano sformułowanie „rogi” z Księgi Wyjścia 34. Katolickie tłumaczenie Biblii Douay-Rheims z Księgi Wyjścia 34:29 brzmi: „Kiedy Mojżesz zszedł z góry Synaj, trzymał dwie tablice świadectwa i nie wiedział, że jego twarz była rogatą od rozmowy z Panem”. Powodem, dla którego Mojżesz ma „rogi” w tłumaczeniu Douay-Rheims, jest to, że DRT zostało przetłumaczone bezpośrednio z łacińskiej Wulgaty, a nie z oryginalnych języków biblijnych.
Septuaginta (280–100 p.n.e.), starożytne greckie tłumaczenie Biblii hebrajskiej, odnosi się do twarzy Mojżesza jako „uwielbionej”. Apostoł Paweł potwierdza, że jest to rzeczywiście prawidłowe znaczenie: „Jeśli więc posługa, która przyniosła śmierć, wyryta literami na kamieniu, przyszła z chwałą, tak że Izraelici nie mogli patrzeć na twarz Mojżesza z powodu jej chwały” (2 Kor 3, 7).
Możliwe, że Michał Anioł i inni starożytni artyści używali rogów symbolicznie, podobnie jak Hieronim w łacińskiej Wulgacie, aby wizualnie zilustrować promienie światła w postaci rogowych wypustek. Chociaż niektóre antysemickie propagandy przedstawiały Żydów jako posiadających rogi, rzeźba Mojżesza autorstwa Michała Anioła nie przedstawiała niczego negatywnego ani demonicznego.
W Biblii rogi często symbolizują władzę, wyrażając dominację nad słabymi (Ezechiel 34:21), moc zniszczenia (Zachariasz 1:18–21) i wyzwolenie z ucisku (1 Królów 22:11; 2 Kronik 18:10). Siedem rogów Baranka Bożego symbolizuje Jego nieskończoną moc (Objawienie 5:6).
Mojżesz nie miał rogów na głowie. Miał „twarz pełną mocy”, z której promieniowało światło po rozmowie z Bogiem. Biblia jasno to stwierdza, ale błędne tłumaczenie jednego wersetu — niektórzy powiedzieliby, że zbyt dosłowne — wzmocnione przez klasyczne dzieła sztuki, doprowadziło do pewnego zamieszania i zdziwienia.
English
Dlaczego Mojżesz ma rogi w niektórych starożytnych posągach / rzeźbach?
