Kutsal Kitap Üçlübirlik hakkında ne öğretiyor?

Soru: Kutsal Kitap Üçlübirlik hakkında ne öğretiyor?

Yanıt: Hristiyanlıkta Üçlübirlik kavramının en zor kabul edilen tarafı, onu tatmin edici bir biçimde açıklamanın mümkün olmamasıdır. Üçlübirlik inancını tam anlamıyla kavrayabilen, hele hele tatmin edici bir biçimde açıklayabilen hiç biri insan yok. Tanrı bizden sonsuzlarca kat büyüktür. O yüzden, onu tam olarak anlayacağımızı bekleyemeyiz. Kutsal Kitap'ın öğretilerine göre, Baba Tanrıdır, İsa Tanrıdır ve Kutsal Ruh Tanrıdır. Kutsal Kitap aynı zaman tek bir tanrının var olduğunu öğretiyor. Her ne kadar Üçlübirliğin içindeki kişiliklerinin arasındaki ilişkileri hakkında bazı şeyleri anlayabilsek de, sonuçta bu konu insan anlayışına kapalıdır. Oysa bu, Üçlübirlik inancının doğru olmadığı ya da Kutsal Kitap'ın öğretilerinin arasında yer almadığı anlamına gelmez.

Bu konuyu araştırıken, 'üçlübirlik' (ya da eski türkçesi 'teslis') sözcüğünün Kutsal Yazılarda kullanılmadığını unutmayalım. Bu terim, üçlük içinde bir olan, varlığını birlikte süren, birlikte sonsuz olan üç kişiliğin var olduğu gerçeğini tarif etmek için kullanılıyor. Bu, asla üç tanrının var olduğu anlamına gelmediği farkında olalım. Üçlübirlik inancı, üç kişilikten oluşan tek bir tanrı demektir. Kutsal Kitap'ta bulunmadığı halde 'üçlübirlik', ya da 'teslis' sözcüğünü kullanmakta hiç bir sakınca yoktur. "Aynı anda var olan, birlikte sonsuz olan, tek Tanrı oluşturan üç kişilik" demektense, 'üçlübirlik', ya da 'teslis' sözcüğünü kullanmak daha kısa olur. Bu, sizin için problem oluşturursa, şunu göz önünde bulundurun: 'dede' sözcüğü de Kutsal Kitap'ta geçmiyor. Halbuki, Kutsal Kitap'ta dedelerin geçtiğini biliyoruz: İbrahim, Yakub'un dedesiydi. Onun için, kafanız 'üçlübirlik' sözcüğüne takılmasın. Aslında önemli olan, 'üçlübirlik' sözcüğünün temsil ettiği kavramın Kutsal Kitap'ta gerçekten bulunduğudur. Bu girişten sonra, üçlübirlik öğretisini tartışmak için Kutsal Kitaptan ayetler sıralayacağız.

1) Tek bir Tanrı vardır: Yasa 6:4; 1.Korintliler 8:4; Galatyalılar 3:20; 1.Timoteos 2:5.

2) Üçlübirlik üç kişilikten oluşuyor: Yaratılış 1:1; 1:26; 3:22; 11:7; Yeşaya 6:8; 48:16; 61:1; Matta 3:16-17; Matta 28:19; 2.Korintliler 13:14. Saydığımız Eski Antlaşma ayetleri anlamak için, İbranice bilmekte yarar var. Yaratılış 1:1'de çoğulu gösteren "Elohim" ismi kullanılıyor. Yaratılış 1:26; 3:22; 11:7 ile Yeşaya 6:8, gene çoğul olan 'biz' zamiri kullanılıyor. Hem 'Elohim', hem de 'biz' sözcüklerinin ikiden fazla şeyi kastettiği şüphesizdir. İbranicede tekil ve çoğulun yanında üçüncü bir hal, 'ikil' denilen hal vardır. Demek, Türkçede sadece iki hal varken, İbranicede üç hal var. 'İkil' hali, gözler, kulaklar ve eller gibi çift olarak geçen şeyler için kullanılıyor. Oysa 'Elohim' ve 'biz' zamiri çoğul halinde geçiyor - kesinlikle ikiden fazla demek istiyorlar ve üç ya da daha fazla şey kastediyor (Baba, Oğul ve Kutsal Ruh).

Yeşaya 48:16 ile 61:1'de, Oğul konuşurken Baba ve Kutsal Ruh'u kastediyor.. Yeşaya 61:1 ile Luka 4:14-19 karşılaştırın, orada konuşanın Oğul olduğunu göreceksiniz. Matta 3:16-17 İsa'nın vaftizinde cereyan eden olayları anlatıyor. Burada Tanrı olan Kutsal Ruh'un Tanrı olan Oğul'un üzerine indiğini görüyoruz, Tanrı olan Baba da Oğul'dan hoşnut kaldığını belirtiyor. Matta 28:19 ve 2.Korintliler 13:14 de Üçlübirliğin içinde üç ayrı kişiliğin var olduğunu göstreren ayetlerdir.

3) Eski Antlaşma'nın çeşitli ayetlerinde de Üçlübirliğin kişilikleri birbirinden ayrı olarak gösteriliyor. 'RAB' sözcüğü 'Rab' sözcüğünden ayırt ediliyor (Yaratılış 19:24; Hoşea 1:4). 'RAB'bin Oğlu var (Mezmur 2:7, 12; Sül.Özd. 30:2-4). 'Ruh', 'RAB'den (Sayım 27:18) hem de 'Tanrı'dan (Mezmur 51:10-12) ayırt ediliy‎or. Tanrı olan Oğul, Tanrı olan Baba'dan ayırt ediliyor (Mezmur 45:6-7; İbraniler 1:8-9). Yeni Antlaşma'da, Yuhanna 14:16-17'de İsa, Baba'ya bir Yardımcı, yani Kutsal Ruh'u, göndermek konusunda konuşuyor. Bundan anlaşılıyor ki, İsa kendini ne Baba, ne de Kutsal Ruh sandı. Daha nice Yeni Antlaşma ayetlere bakıp İsa'nın Baba'ya konuştuğunu görüyoruz. İsa kendi kendine mi konuştu? Hayır, Üçlübirliğin içinde yer alan başka bir kişiliğe, yani Baba'ya konuştu.

4) Üçlübirliğin her kişiliği Tanrıdır: Baba Tanrıdır (Yuhanna 6:27; Romalılar 1:7; 1.Petrus 1:2). Oğul Tanrıdır: Yuhanna 1:1,14; Romalılar 9:5; Koloseliler 2:9; İbraniler 1:8; 1.Yuhanna 5:20). Kutsal Ruh da Tanrıdır (Elç.İşl. 5:3-4; 1.Korintliler 3:16 (içimizde oturan Kutsal Ruh'tur - (Romalılar 8:9; Yuhanna 14:16-17; Elç.İşl. 2:1-4).

5) Üçlübirliğin içinde alçalma var: Kutsal Yazıların bize gösterdiği gibi, Kutsal Ruh hem Baba'ya, hem de Oğul'a boyun eğiyor, ve Oğul Baba'ya boyun eğiyor. Bu bir iç ilişkisidir ve Üçlübirlik içindeki kişiliklerin Tanrılığını inkar etmez. Ama bu, sınırlı zihinlerimizin sonsuz Tanrı hakkında kavrayamadığı bir konudur Oğul hakkında şu ayetlere bakınız: Luka 22:42; Yuhanna 5:36; Yuhanna 20:21; 1.Yuhanna 4:14. Kutsal Ruh hakkında şu ayetlere bakınız: Yuhanna 14:16; 14:26; 15:26; 16:7 ve özellikle Yuhanna 16:13-14.

6) Üçlübirliğin kişiliklerinin görevleri: Baba, 1) evrenin (1.Korintliler 8:6; Vahiy 4:11); 2) Tanrısal esinin (Vahiy 1:1); 3) kurtuluşun (Yuhanna 3:16-17) ve 4) İsa'nın insan olarak yağtığı işlerinin (Yuhanna 5:17; 14:10) en baştaki sebebi ya da kaynağıdır. Baba bütün bunları BAŞLATANDIR.

Oğul, Babanın aracıdır. Baba, onun aracılığıyla şunları gerçekleştiriyor: 1) evrenin yaratılışı ve devam ettirilmesini (1.Korintliler 8:6; Yuhanna 1:3; Koloseliler 1:16-17); 2) Tanrısal esini (Yuhanna 1:1; Matta 11:27; Yuhanna 16:12-15; Vahiy 1:1) ve 3) kurtuluşu (2.Korintliler 5:19; Matta 1:21; Yuhanna 4:42). Baba, bütün bunları Oğul'un aracılığıyla yapıyor; Oğul da onun aracıdır.

Baba, Kutsal Ruh'un aracılığıyla şunları gerçekleştiriyor: 1) evrenin yaratılışı ve ayakta tutulmasını (Yaratılış 1:2; Eyub 26:13; Mezmur 104:30); 2) tanrısal esini (Yuhanna 16:12-15; Efesliler 3:5; 2.Petrus 1:21); 3) kurtuluşu (Yuhanna 3:6; Titus 3:5; 1.Petrus 1:2); and 4) İsa'nın işlerini (Yeşaya 61:1; Elç.İşl. 10:38). Böylece, Baba bütün bunları Kutsal Ruh'un gücüyle gerçekleştirmiş oluyor.

Üçlübirliği tarif etmeye çalışan birçok yaygın örnekler var, oysa onların hiçbiri tam uygun değildir. Yumurta (kimisi elma kullanıyor) misali var: onun eksik tarafı şu ki, yumurtanın kabuğu, akı ve sarısı yumurtanın parçalarıdır, yumurtanın kendisi değildir. Baba, Oğul ve Kutsal Ruh, Tanrının parçaları değildir, onların her biri Tanrıdır. Su misali var: o biraz daha uygundur, ama gene de Üçlübirliği tarif etmek için eksiktir. Sıvı, buhar ve buz hepsi suyun halleridir. Baba, Oğul ve Kutsal Ruh, Tanrının değişik halleri değildir, her biri Tanrıdır. Demek, bu örnekler bize Üçlübirlik hakkında bir fikir verirseler de, kazandığımız fikir yüzde yüz doğru değildir. Sınırsız Tanrı, sınırlı örneklerle tam olarak tarif edilemez. Dikkatimizi Üçlübirliğin üzerine yoğunlaştıracağımıza, Tanrının büyüklüğü ve insandan sonsuzca üstün olduğuna önem verelim. "Tanrı'nın zenginliği ne büyük, bilgeliği ve bilgisi ne derindir! O'nun yargıları ne denli akıl ermez, yolları ne denli anlaşılmazdır!. "Rab'bin düşüncesini kim bilebildi? Ya da kim O'nun öğütçüsü olabildi?" (Romalılar 11:33-34).

Türkçe anasayfaya geri dönünüz