Ano ang nangyari sa Kaban ng Tipan?



Tanong: "Ano ang nangyari sa Kaban ng Tipan?"

Sagot:
Ang tanong tungkol sa kung ano ang nangyari sa Kaban ng Tipan ay tanong na nagpapamangha sa mga teologo, mga estudyante ng Bibliya, at mga arkeologo sa loob ng maraming siglo. Sa labing walong taon ng kanyang panunungkulan, si Haring Josue ng Judah ay inutusan ang mga tagapangalaga ng Kaban ng Tipan upang ibalik ito sa templo sa Jerusalem (2 Cronica 35:1-6; cf. 2 Hari 23:21-23). Iyon ang huling pagkakataon na nabanggit ang kinaroroonan ng kaban. Matapos ang apatnapung taon, si Haring Nabucodonosor ng Babilonia ay binihag ang Jerusalem at sinalakay ang templo. Humigit kumulang sampung taon, siya ay bumalik, kinuha ang anumang natira sa templo, at ito’y sinunog. Ano nga ba ang nangyari sa kaban? Ito ba ay kinuha ni Nabucodonosor? Ito ba ay nawasak kasama ang buong lungsod? O ito ba ay naalis at itinagong ligtas sa malayo, maliwanag nga na nangyari nang si Pharaoh Shishak ng Ehipto ay sinalakay ang templo sa panahon ng pamumuno ng anak ni Solomon na si Rehoboam? (“maliwanag” dahil, kung si Shishak ang kumuha ng kaban. Bakit hindi inutos ni Josiah sa mga Levita na isauli ito? Kung ang kaban ay nasa Egipto - à la the plotline of Raiders of the Lost Ark—Wala ito sa mga Lebita kaya’t paano nila ito isasauli.)

Batay sa “hindi kanonikadong aklat ng 2 Macabeo”, bago pa ang pagsalakay sa Babilonia, si Jeremias, “bilang pagsunod sa banal na pahayag, iniutos na ang tabernakulo at Kaban ng Tipan ay samahan siya at..siya ay nagpunta sa bundok kung saan umakyat si Moises upang makita ang pamana ng Diyos [i.e., Bundok ng Nebo; Deuteronomio 31:1-4]. Nang makarating doon si Jeremias, nakita niya ang isang silid sa kweba kung saan niya inilagay ang tolda, kaban, at altar ng insenso; at kanyang nilagyan ng harang ang pasukan” (2:4-5).Gayunman, “Ilan sa mga sumunod sa kanya ay umakyat at naglagay ng pananda sa kanyang landas, ngunit di nila ito nakita. Narinig ito ni Jeremias, kaniya silang sinaway: “Ang lugar ay mananatiling di-nalalaman hanggat ang tipunin muli ng Diyos ang Kanyang mga tao at pakitaan ng awa. Bubuksan ito ng Panginoon, at ang kaluwalhatian ng Diyos ay makikita sa mga ulap, tulad ng pagpapakita nito ng panahon ni Moises at noong nanalangin si Solomon na ang Templo ay mapuspos ng kaluwalhatian at kabanalan.” (2:6-8). Hindi nalaman kung ito ay galing sa iba (tingnan sa 2:1) o ito ay tiyak at tama; ganun pa man, hindi natin ito malalaman hanggat ang Panginoon ang bumalik, tulad na rin ng sinasabi mismo sa nilalaman nito.

Ang iba pang teorya ukol sa kung nasaan ang nawawalang Kaban ay ayon kina Rabi Shlomo Goren and Rabi Yehuda Getz na ito ay nakatago sa ilalim ng “Temple Mount”, ayon sa kanila ito ay binaon doon bago pa man ito manakaw ni Nabucodonosor . Sa kasamaang palad, ang nasabing “Temple Mount” ay tahanan na ngayon ng “Dome of the Rock”, ang banal na lugar ng islam, at ang mga lokal sa komunidad ng mga Muslim ay tumangging hukayin ito. Samakatwid, hindi mapatutunayan kung totoo ang sinasabi nina Rabi Goren and Rabi Getz.

Si Vendyl Jones, isang mananaliksik, bukod sa iba pa ay naniniwala na ang mga artipakto na nakita kasama sa “Dead Sea Scrolls”, ang misteryosong “Copper Scroll” ng Qumran Cave 3, ay isa talagang mapa ng kayamanan na naglalaman ng detalye kung nasaan ang ilan sa mga mahahalagang kayamanan o bagay mula sa templo bago dumating ang mga Babilonian, kasama diumano rito ang Kaban ng Tipan. Totoo man ito o hindi, ay walang nakakaalam, wala pa ni isa ang nakatukoy sa mga kinakailangang palatandaan na nakatala sa nasabing pergamino. Ilan sa mga iskolar ay nag-iisip na ang “Copper Scroll” ang talaan na binabanggit sa 2 Maccabeo 2:1 at 4, na naglalarawan ng pagtatago ni Jeremias sa Kaban. Bagamat ito ay isang interesanteng haka-haka, ito ay nananatiling walang matibay na ebidensya.

Ang Aprikano na dating manunulat ng “The Economist,” na si Graham Hancock, ay naglathala ng aklat noong 1992 na pinamagatang The Sign and the Seal: The Quest for the Lost Ark of the Covenant, kung saan kanyang ipinahayag na ang Kaban ay itinago sa Saint Mary ng Zion's Church sa Aksum, isang sinaunang siyudad sa Etiopia. Ang mananaliksik na si Robert Cornuke ng B.A.S.E. Institute, ay naniniwala din na ang Kaban ay nasa Aksum. Gayunman, wala pa ni isa ang nakakita nito doon. Katulad nila, ang arkeologo na si Michael Sanders ay naniniwala na ang Kaban ay itinago sa mga matandang templo ng mga Ehipto sa isang nayon ng Djaharya sa Israel, ngunit hindi pa rin ito natatagpuan.

Isang alanganing tradisyon ng mga Irish ang nananatili sa paniniwala na ang Kaban ay nakabaon sa ilalim ng “Hill of Tara” sa Ireland. Ilan sa mga iskolar ay naniniwala na ang pinagmulan nito ay ang alamat na “palayok ng ginto sa hangganan ng bahaghari”. Higit naman na di kapani-paniwala ang mga akda nina Ron Wyatt and Tom Crotser. Sinasabi ni Wyatt na kanyang nakita ang Kaban ng Tipan na nakabaon sa Bundok ng Kalbaryo samantalang si Crotser ay nagsasabing nakita niya ito sa Bundok ng Pisgah malapit sa Bundok ng Nebo. Silang dalawa ay parehong may mababang pagpapahalaga mula sa arkeolohikal na komunidad, at wala sa kanila ang nakapaglabas ng matibay na ebidensya ayon sa kanilang mga matapang na pahayag.

Sa lahat ng ito, ang Kaban ay nananatiling nawawala sa tao maliban sa Diyos. Iba’t ibang teorya tulad ng mga nabanggit sa itaas ay patuloy na inihahain, ngunit ito ay hindi pa natatagpuan. Ang manunulat ng 2 Macabeo ay maaaring tama; marahil ay hindi natin malalaman kung ano ang tunay na nangyari sa nawawalang Kaban ng Tipan hanggang hindi bumabalik ang Panginoon na siyang nakakaalam ng lahat ng bagay.


Bumalik sa Tagalog Home Page

Ano ang nangyari sa Kaban ng Tipan?