කිතුනු සංවිධාන (නිනායන්) බොහෝමයක් තිබෙන්නේ ඇයි?




ප්‍රශ්නය: කිතුනු සංවිධාන (නිනායන්) බොහෝමයක් තිබෙන්නේ ඇයි?

පිළිතුර:
මේ ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු දීමට නම්, අපප ළමුව තෝරා බේරා ගත යුතුයි කිතුනු ශරීරය දරණ සංවිධාන හා කිතුනු නොවන ව්‍යාජ (මිථ්‍යා) ධර්මයක් දරණ සංවිධාන අතර වෙනස. ප්‍රෙස්බිටිරියානු හා ලූතරන් සභාවන් කිතුනු සංවිධාන වලට උදාහරණයකි. මෝමන්වරුන් හා යෙහෝවා සාක්‍ෂිකරුවන් ව්‍යාජ ධර්ම දරණ සංවිධාන වලට උදාහරණයකි (එම සංවිධාන තමා කිතුනුවන් යැයි පවසන නමුත් සැබෑ කිතුනු ධර්මයේ ඇති සැබෑ ධර්මයන්හි ඇති විශ්වාසයන් එකක් හෝ ඊට වැඩියෙන් ඔවුන් විශ්වාස නොකරයි). ඉස්ලාම් ධර්මය හා බුද්ධ ධර්මය සම්පූර්ණයෙන් වෙනත් ධර්ම දෙකකි.

කිතුනු විශ්වාසයන් දරණ සංවිධාන නැගී ඒමට රෙපරමාදු ප්‍රතිසංස්කරණය එක් හේතුවක් විය හැක, “ප්‍රතිසංස්කරණය” වීමට ගමන් කිරීම 16 වන සියවසයේ රෝමානු කතෝලික සභාව, ඉන් හටගත් ප්‍රධාන රෙපරමාදුවාද කණ්ඩායම් හතර නම්, ලූතරන්, රෙපරමාදු, ආනාබැප්ටිස් හා එංගලන්ත සභාව, මේ හතරෙන් අනෙක් සංවිධාන පසු ශත වර්ශවල හට ගත්හ.

ලූතරන් සභාව නම ආරම්භ උනේ මාටින් ලූතර්ගේ ඉගැන්වීම් වලින් පසුවය. මෙතෝදිස්ත සභාවට තම නම ලැබුණේ ඔවුන්ගේ මුලාරම්භකයා නිසාවෙනි, ජෝන් වෙස්ලි, “මෙතෝදිස්තයන්” ගේ ආත්මික නැගී ඒමට හේතුවූ ප්‍රසිද්ධම පුද්ගලයා වේ. ප්‍රෙස්බිටිරියානුවන්ට තම නම ලැබුණේ ඔවුන්ට සභා නායකත්වය පිළිබඳව ඇති දර්ශනය නිසා. වැඩිමහල්ලා යන්නට ග්‍රීක් වචනය “ප්‍රෙස්බිටේරෝස්” වේ. බැප්ටිස් සභාවට තම නම ලැබුණේ ඔවුන් බව්තිස්මයට ප්‍රධාන තැනක් දෙන නිසාවෙනි. සෑම සංවිධානයකම අනෙකක් අතර මූලධර්ම වල සුළු වෙනස්කම් තිබිය හැක. බව්තිස්මය වැනි ක්ර්මයන්, ස්වාමින්ගේ මේසයට සහභාගිවීමට සියලු දෙනාටම හැකිවීම හෝ සභා නායකයන් විසින් නිරීක්‍ෂණයට ලක්වූ සාක්‍ෂියක් ඇති අයට පමණක් වීම. දෙවියන් වහන්සේගේ සර්වබලය නිදහස් කැමැත්ත ගැලවීමට ඊශ්‍රායෙලය හා සභාවේ අනාගතය පෙර පීඩාවට එරෙහිව පසු පීඩාවන් ඔසවා ගැනීම. “ලකුණ” හී පැවැත්මේ දීමනා නවීන පැතිකඩයන් හී, මේ පැතිකඩයන් වල කිසිම විටක ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ ස්වාමින් හා ගැලවුම්කරු ලෙසට නොවේ. නමුත් අවංක ලෙස වෙනස්වූ දේවභක්තික අදහස්, දුර්වලකම් තිබුණත් මනුෂ්‍යයන් දෙවියන් වහන්සේට ගෞරවය දීමට සොයනවා උන් වහන්සේගේ වචනය ඔවුන් දන්නා ලෙසට මූලධර්මානුකුලව ශුද්ධත්වය රැකීමට උත්සහ කරයි.

අද සංවිධාන බොහෝමයක් ඇත, මුල් “ප්‍රධාන ගණයේ” සංවිධාන ඉහත සඳහන් කළ ඔවුන්ගෙන් හටගත් සංවිධානද තිබේ. ඒවා නම්, එසම්බිලිස් ඔෆ් ගෝඩ්, ක්‍රිස්තියානි හා ධර්මදූත සංවිධාන, නසරියානු නිදහස් එවැංජලිස්ත, නිදහස් බයිබල් සභාවන් වැනිවූ. සමහර සංවිධානවල සුළු වෙනස්කම් දරයි. නමුත් ඔවුන්, බොහෝවිට වෙනස් ආකාර නමස්කාර ක්රසම ඒ ඒ කිතුනුවන්ට ආවේනිකවූ ලෙසට සිදු කරයි. නමුත් කිසිම වරදක් සිදු නොකර ඇදහිලිවන්තයන් ලෙසට, අප ඇදහිල්ල තුළ එක මනසකින් සිටිය යුතුය. ඒ සියල්ල අභිබවා කිතුනුවන් සංවිධානාත්මක ලෙස නමස්කාර කළ යුතු අයුරු ඇත. මේ නිරීක්‍ෂණ හේතුවෙන් බොහෝ වෙනස්වූ “රසයන්” ක්‍රිස්තු ධර්මයේ සොයා ගත හැක. උගන්ඩාවේ ඇති ප්‍රෙස්බිටේරියන් සභාවක නමස්කාර ක්‍රමය වෙනස්වන්ට පුළුවන් කොලරාඩෝ හී ප්‍රෙස්බිටේරියන් සභාවේ නමස්කාරයට වඩා නමුත් ඔවුන්ගේ මූලධර්ම බොහෝමයක් එක හා සමාන වේ. විවිධත්වයක් තිබීම යහපත් නමුත් එක්සත්කමක් නැතිකම අයහපත්. සභා දෙකක් මූලධර්මයන් වලදී එකඟ නොවෙනවා නම්, තර්ක හා කථාබහා වචනය පිළිබඳව බොහෝවිට “යකඩින් යකඩ මුවහත්වේ” (හිතෝපදේශ 27:17) සියල්ලට ප්‍රයෝජනවත් වේ. ඔවුන් ක්‍රමයට විරුද්ධ වුවහොත් කෙසේවෙතත්, ඔවුන් වෙන්ව සිටීම යහපත්, මේ වෙන්වීම කිතුනුවන් තමන් එකිනෙකා කෙරෙහි ඇති ප්‍රේම කිරීමට ඇති වගකීමෙන් ඉවත් නොවේ (1 යොහන් 4:11-12) අවසානයේ ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ තුළ එක්සිත් වේ (යොහන් 17:21-22).



නැවතත් සිංහල මුල් පිටුවට



කිතුනු සංවිධාන (නිනායන්) බොහෝමයක් තිබෙන්නේ ඇයි?