Maadili yalipitwa na wakati na yanatawaliwa na ubongo ni nini?




Swali: "Maadili yalipitwa na wakati na yanatawaliwa na ubongo ni nini?"

Jibu:
Maadili ya mpwito kwa urahisi zaidi hueleweka kwa kulinganisha na maadili kamilifu. Ukamilifu unadai kwamba maadili hutegemea kanuni yote (sheria za asili, dhamiri). Wakristo wanaoshikilia maadili kamilifu huamini kwamba Mungu ndiye chanzo cha maadili yetu ya kawaida, na kwamba ni, kwa hiyo, kama vile habadiliki jinsi alivyo. Maadili kamilifu hudai kwamba maadili msingi wake haudko kwa katika kiwango chochote kabisa. Badala yake, kimaadili "ukweli" hutegemea vigezo kama vile hali hiyo, utamaduni, hisia za mtu, nk

Mambo kadhaa aunaweza kusemwa kwa misingi ya hoja kwa maadili kamilifu ambayo huonyesha maumbile yao kinyume cha sheria. Kwanza, wakati wengi wa hoja kutumika katika jaribio la kuunga mkono ukamilifu wanaweza kusikika kuwa mzuri kwa mara ya kwanza, kuna utata mantiki asili kwa yote kwa sababu yote hupendekeza "haki" maadili mpango-mmoja sisi wote tunapaswa kufuata mfano. Lakini hii yenyewe ni Ukamilifu. Pili, hata kinachojulikana kama kamilifu hukataa ukamilifu katika kesi nyingi. Hawatasema kwamba muuaji au mbakaji yuu huru kutokana na hatia ili mradi tu kama yeye hakukiuka viwango vyake mwenyewe vya maadili.

Wa ukamilifu wanaweza kusema kuwa viwango tofauti kati ya tamaduni mbalimbali huonyesha kuwa maadili ni tofauti kwa watu mbalimbali. Lakini hoja hii inachanganya matendo ya watu binafsi (nini wao) na viwango vya maadili (kama ni lazima kufanya hivyo). Kama utamaduni huamua mema na mabaya, ni jinsi gani tumehukumu Nazis? Baada ya yote, walikuwa tu wanafuata maadili ya utamaduni wao. Kama mauaji kwa wote ni mbaya basi Nazis walikuwa makosa. Ukweli kwamba walikuwa na "maadili yao" haibadilishi hayo. Zaidi ya hayo, ingawa watu wengi huwa na mifumo tofauti ya maadili, bado hushiriki maadili ya kawaida. Kwa mfano, waavya mimba na wa kupambana na uavyaji mimba hukubaliana kwamba mauaji ni mbaya, lakini wao hawakubaliani juu ya utoaji mimba kama ni mauaji. Kwa hiyo, hata hapa, kabisa maadili kwa wote yameonyeshwa kuwa kweli.

Baadhi ya madai kwamba hali zinazobadilika hufanya maadili kubadilika katika hali tofauti vitendo tofauti na kuitwa hivyo huenda isiwe hivo katika hali nyingine. Lakini kuna mambo matatu ambayo ni lazima kuhukumu tendo: hali, kutenda, na nia. Kwa mfano, tunaweza tia mtu hatiani wa jaribio la mauaji (dhamira) hata kama wao hawakutenda (kitendo). Hivyo hali ni sehemu ya uamuzi wa maadili, kwa wao kuweka mazingira kwa ajili ya kuchagua maalum tendo la maadili (matumizi ya kanuni zima).

Hoja kuu ya ukamilifu warejelea ni ule wa kuvumiliana. Wanadai kwamba kumwambia mtu maadili yake ni makosa na isio kubalika, na ukamilifu kuhimili maoni yote. Lakini hii ni ya kupotosha. La kwanza zaidi ya yote, kamwe usikubaliwe. Je, tunapaswa kuvumilia maoni ya mbakaji kwamba wanawake ni vyombo vya furaha na vya kudhalilishwa? Pili, ni la kujishinda kibinafsi kwa sababu ukamilifu haukubalii au kuvumilia Ukamilifu. Tatu, ukamilifu hauwezi kueleza ni kwa nini mtu anatakiwa kuwa mvumilivu katika nafasi ya kwanza. Ukweli kwamba tunapaswa kuwavumilia watu (hata wakati hatukubaliani) msingi wake uko katika maadili ya utawala kwamba tunapaswa daima kuwafanya watu haki-lakini hilo ni Ukamilifu tena! Kwa kweli, bila kanuni ya maadili ya mahali popote hakuna wema.

Ukweli ni kwamba watu wote wanazaliwa na dhamiri, na sisi wote kihisia tunajua wakati tumekosewa au wakati tumekosea wengine. Sisi hujijukulia kana kwamba tunatarajia wengine kutambua hili pia. Hata wakati tulikuwa watoto tulijua tofauti kati ya "la haki" na "lisilo la haki." Inachukua falsafa mbaya kutushawishi kwamba tuko na makosa na kwamba maadili kamilifu ni kweli.


Rudi kwa ukurasa wa nyumbani wa Kiswahili

Maadili yalipitwa na wakati na yanatawaliwa na ubongo ni nini?