Dini zote mbalimbali pamoja, ni jinsi gani naweza kujua ile ambayo ni sahihi?




Swali: "Dini zote mbalimbali pamoja, ni jinsi gani naweza kujua ile ambayo ni sahihi?"

Jibu:
Hakuna shaka kwamba idadi za dini mbalimbali katika dunia sinaifanya kuwa changamoto kutambua ni gani ambayo ni sahihi. Kwanza, hebu tutafakari baadhi juu ya wazo zima kwa ujumla na kisha kuangalia jinsi gani mtu anaweza kuikabili mada katika namna ambayo unaweza kweli kupata hitimisho sahihi juu ya Mungu. Changamoto ya majibu tofauti kwa suala fulani ni ya kipekee katika mada ya dini. Kwa mfano, unaweza kukaa katika darasa la wanafunzi 100 wa sabati, wape tatizo tata kutatua, na kuna uwezekano kwamba wengi watakosa kupata jibu sahihi. Lakini hii ina maana kwamba jibu sahihi halipo? Kabisa. Wale ambao hukosa kupata jibu sahihi wanastahili kuonyeshwa makosa yao na kujua mbinu muhimu kufika katika jibu sahihi.

Je, sisi hufika katika ukweli kuhusu Mungu? Sisi hutumia mbinu ya utaratibu ambayo imeundwa kutofauti ukweli na uongo kwa kutumia vipimo mbalimbali kwa ajili ya ukweli, na matokeo ya mwisho kuwa muundo wa hitimisho sahihi. Je, unaweza kufikiria matokeo ya mwisho mwanasayansi anaweza fikia ikiwa ataingia maabara na kuanza kuchanganya mambo bila uuwiano au sababu? Au kama daktari kuanza tu kutibu mgonjwa na madawa kwa matumaini ya kumponya mgonjwa? Mwanasayansi wala daktari hatumii mbinu hii; badala yake, hutumia njia taratibu ambayo ni ya mpangilio, mantiki, ya utibitisho, na kuthibitika kwa matokeo ya mwisho ya haki.

Hii kuwa hojai, ni kwa nini unafikiri theolojia utafiti wa Mungu, yapaswa kuwa ya tofauti yoyote? Kwa nini wanaamini inaweza fanyika katika njia isiyo ya mpangilio na kwa njia isiyo ya nidhamu na bado kuwa na hitimisho sahihi la matokeo? Kwa bahati mbaya, hii ndio mbinu wengi huchukua, na hii ni moja ya sababu kwa nini dini nyingi zipo. Kwa hayo kusemwa, sisi sasa hurudi kwa swali la jinsi tutafikia hitimisho la kweli juu ya Mungu. Ni mbinu gani taratibu yapaswa kutumika? Kwanza, tunahitaji kuanzisha mfumo wa kupima madai mbalimbali kweli, na kisha tunahitaji mkakati wa kufuata kufikia hitimisho sahihi. Huu ndio mfumo mzuri wa kutumia:

1. Mantiki thabiti-madai ya mfumo wa imani lazima kimantiki yawiane kwa kila moja na si kuhitilafiana kwa njia yoyote. Kwa mfano, lengo la mwisho la Ubuddha ni kuondoa tamaa zote za mtu. Hata hivyo, ni lazima mtu kuwa na haja ya kuondoa tamaa zote mwenyewe, ambazo hupingana na kanuni sisizo a kimantiki.

2. Jaribio toshelevu- kunao ushahidi wa kuunga mkono mfumo wa imani (kama ushahidi ni busara, uungwaji mkono toka nje, nk)? Kwa kawaida, ni haki tu kutaka ushahidi kwa madai muhimu ambayo yamesemwa na yanaweza kuthibitishwa. Kwa mfano, Mormons hufundisha kwamba Yesu aliishi katika Amerika ya Kaskazini. Hata hivyo hakuna kabisa ushahidi, wa mabaki ya kale au vinginevyo, vye kuunga mkono madai hayo.

3. Mambo yaliyomo na ya uhusiano-mfumo wa imani lazima hufanana na hali halisi vile tunajua, na ni lazima kufanya tofauti ya maana katika maisha ya wanaoufuata. Imani bila ufunuo, kwa mfano, inadai kwamba Mungu alirusha dunia inayozunguka katika ulimwengu na haina uingiliano na wale ambao wanaishi humo. Jinsi gani imani hiyo inaathari mtu siku hadi siku? Kwa kifupi, haiwezi.

Mfumo wa hapo juu, wakati unatumika kwa mada ya dini, utasaidia kuongoza moja kwa mtazamo mzuri wa Mungu na kujibu maswali mane makuu ya maisha:

1. Mwanzo -. Ni wapi tulitoka?
2. Maadili -. Ni jinsi gani tunapaswa kuishi?
3. Maana -. Ni nini lengo la maisha?
4. Hatima -. Ni wapi mwanadamu anaelekea?

Lakini jinsi gani mtu anaweza kutumia mfumo huu katika harakati za kumtafuta Mungu? Swali/jibu la hatua kwa hatua ni mojawapo la mbinu bora la kutumia. kwa Kupunguza orodha ya maswali iwezekanavyo inazalisha yafuatayo:

1. Je, kweli kabisa ipo?
2. Je, sababu na dini huchanganyana?
3. Je, Mungu yupo?
4. Je, Mungu anaweza fahamika?
5. Je, Yesu ni Mungu?
6. Je, Mungu ananijali?

Kwanza tunahitaji kujua kama kweli kabisa ipo. Kama haimo, basi sisi kweli hatuwezi kuwa na uhakika wa kitu chochote (y kiroho au isiyo ya kiroho), na sisi huishia kuwa agnostiki, bila uhakika kama tunaweza kweli kujua kitu chochote, au kwa wingi, kukubali kila nafasi kwa sababu hatuna uhakika kwamba kama lolote, ni la haki.

Kweli kabisa imefafanuliwa kama kwamba ambayo inaingiana na ukweli, ambao kwamba usawiana malengo yake, kuisema vile ilivyo. Wengine wanasema hakuna kitu kama kweli kabisa, lakini kuchukua nafasi hiyo inakuwa ya kushinda binafsi. Kwa mfano, wa imani ya mpito wanasema, "Kweli zote ni ndugu," lakini ni lazima mtu kuuliza: taarifa hiyo ni kweli kabisa? Ikiwa ni hivyo, basi kweli kabisa ipo; kama si hivyo, basi ni kwa nini kuifikiria? Usasa wa hii leo hauthibitishi kweli yoyote, bali wathibitisha angalau kweli moja: usasa wa hii leo ni kweli. Katika mwisho, kweli kabisa inakuwa isiyo ya kukataliwa.

Zaidi ya hayo, kweli kabisa kawaida ni finyu na haihuzishi kinyume yake. Mbili jumlisha mbili jibu ni nne, na hakuna jibu lingine la uwezekano. Hatua hii inakuwa muhimu kama mifumo tofauti ya imani na mitazamo imelinganishwa. Kama mfumo wa imani moja una vipengele ambavyo ni vya kuthibitika kweli, basi mashindano yoyote ya mfumo wa imani na madai kinyume lazima yawe ya uongo. Pia, sisi lazima tukumbuke kwamba kweli kabisa hatiliwi kwa usafi na tamaa. Haijalishi ni namna gani mtu anaweza nadhihirisha uongo, bado ni uongo. Na hakuna haja katika dunia kufanya kitu kweli ambacho ni uongo.

Jibu la swali la kwanza ni kwamba kweli kabisa ipo. Hii kuwa kesi, agnostiki, wa mtazamo wa sasa, na wa imani ya mpito, yote ni mashaka ya uongo.

Hii hutulekeza kwa swali la pili la kama sababu / mantiki inaweza kutumika katika mambo ya dini. Wengine wanasema hii haiwezekani, lakini-kwa nini? Ukweli ni kwamba, mantiki ni muhimu wakati wa kuchunguza madai ya kiroho kwa sababu inatusaidia kuelewa ni kwa nini baadhi ya madai ni lazima yatengwe na wengine kiurahisi. Mantiki hasa ni muhimu kabisa katika kuvunjwa vyama vingi (ambayo inasema kwamba madai yote ni kweli, hata wale ambao yanapinga, ni sawa na halali).

Kwa mfano, Uislamu na Uyahudi hudai unadai kuwa Yesu si Mungu, ambapo Ukristo unadai Yeye ni Mungu. Moja ya sheria ya msingi ya mantiki ni sheria ya mashirika yasiyo ya utata, ambayo inasema kitu hakiwezi kuwa "A" na "kisiwe- A" wakati huo huo na kwa maana hiyo. Kutumia sheria hii na madai ya Uyahudi, Uislamu, na Ukristo ina maana kwamba mtu ako sawa na wenzake wawili wana makosa. Yesu hawezi kuwa Mungu na akose kuwa Mungu. Mantiki ikitumika vizuri, ni silaha dhabiti dhidi ya vyama vingi kwa sababu inaonyesha kwamba madai kinyume kwa ukweli yote hayawezi kuwa ya kweli. Ufahamu huu waushinda mawazo yote ya "kweli kwa ajili yenu lakini si kwa ajili yangu".

Mantiki pia yatupilia mbali dhana kuwa "barabara zotehuelekeza kile cha mlima" mfano kwamba kando ya matumizi ya wengi. Mantiki inaonyesha kwamba kila mfumo wa imani una mseto wake mwenyewe wa ishara ambazo huelekeza maeneo mbalimbali katika mwisho. Mantiki inaonyesha kwamba mfano mzuri wa kutafuta ukweli wa kiroho ni zaidi kama njia moja hufanya hivyo kwa njia ya ukweli, wakati zingine zote mwisho hufika katika kifo. Dini zote huwa na baadhi ya ufanano, lakini zinatofautiana katika njia kuu katika mafundisho yao ya msingi.

Hitimisho ni kwamba unaweza kutumia sababu na mantiki katika mambo ya dini. Hiyo kuwa kesi, vyama vingi (imani ya kwamba madai yote ni ya ukweli na ni sawa na halali) imetupiliwa mbali kwa sababu si ya kimantiki na zinajichanganya kuaminika kwamba madai yanayopinga ukweli wote yanaweza kuwa ya haki.

Baadaye huja swali kubwa: Je, Mungu yupo? Wasiomwamini Mungu na wanaviumbe (ambao hawakubali kitu chochote zaidi ya ulimwengu huu wa kimwili na ulimwengu) husema "hapana." Huku wingi nakala zimeandikwa na mijadala imekuwa ikiendelea katika historia juu ya swali hili, ni kweli si vigumu kujibu. Kutoa kipaumbele sahihi, lazima kwanza kuuliza swali hili: Kwa nini tuna kitu badala kuliko kitu chochote wakati wote? Kwa maneno mengine, ni jinsi gani, wewe na kila kitu karibu nawe kilikuja hapa? Hoja kwa Mungu inaweza kutolewa kwa urahisi:

Kitu Fulani huwepo.

Huwezi kupata kitu kutoka utupu.

Kwa hiyo, Muumba muhimu na wa milele anaishi.

Huwezi kuna kuwa unaishi kwa sababu unapaswa kuwepo ili kukana kuwepo kwako mwenyewe (ambayo ni ya kujishinda-yenyewe), hivyo nguzo ya kwanza hapo juu ni kweli. Hakuna mtu anaamini unaweza kupata kitu kutoka ututpu (yaani, kwamba "hakuna kitu" kilizalisha ulimwengu), hivyo nguzo ya pili ni kweli. Kwa hiyo, nguzo ya tatu lazima iwe kweli kuwa kiumbe cha milele huwajibika kwa ajili ya kila kitu lazima kiwepo.

Huu ni msimamo hakuna asiyemwamini Mungu anayefikiria anaweza kukanusha; wao hudai kwamba ulimwengu ndio kiumbe kile cha milele. Hata hivyo, tatizo na msimamo huo ni kwamba ushahidi wote wa kisayansi unazungumzia ukweli kwamba ulimwengu una mwanzo wake katika ('mlipuko'). Na kila kitu kilocho na mwanzo lazima kiwe na sababu; Kwa hiyo, ulimwengu ulikuwa na mwanzo na wa milele. Kwa sababu vyanzo viwili tu vya Umilele ni ulimwengu wa milele (kuthibitika kuwa kweli) au Muumba wa milele, hitimisho la mantiki ni kwamba Mungu yupo. Kujibu swali la kuwepo kwa Mungu katika sheria usawa wa kijinsia kando ya imani kuwa kuna Mungu kama mfumo halali wa imani.

Sasa, hitimisho hili halisemi chochote kuhusu ni aina gani ya Mungu yupo, lakini la kushangaza, linafanya kitu kimoja cha kuvutia-linafutilia sheria zote za dini ya miungu. Mitazamo yote ya kuabudu miungu inasema kwamba ulimwengu ni Mungu na ni wa milele. Na madai haya ni ya uongo. Hivyo, Uhindu, Ubudha, Jainism, na dini zingine zote kuabudu miungu zimefutiliwa mbali kama mifumo halali ya imani.

Zaidi ya hayo, tunajifunza baadhi ya mambo ya kuvutia kuhusu huyu Mungu aliye Muumba wa ulimwengu. Yeye ni:

• Asiye wa kawaida katika asili (kuwa yeye huwepo mbali na viumbe vyake)
• Ana nguvu za nguvu (kwa kuumba vyote vinavyojulikana)
• Ni wa milele (kibinafsi-yupo, kama yeye yupo nje ya muda na nafasi)
• Yuko wakati wote (Yeye aliumba anga na hazuiliwi na anga)
• Hana wakati maluum na habadiliki (Ameumba muda)
• Hana mwili wowote (kwa sababu anpita anga)
• Nafsi (asiye na nafsi hawezi kujenga nafsi
• Lazima (kama kila kitu kingine kinamtegemea)
• Asiye na mwisho na mmoja (kwa kuwa huwezi kuwa na hatima mbili)
• Namna mbalimbali bado ana umoja (kama vile asili inaonyesho utofauti)
• Mwenye hekima (ukuu, wa kuumba kila kitu)
• Kuwa na lengo (kwa makusudi Yeye aliumba kila kitu)
• Maadili (hakuna sheria ya maadili inaweza kuwepo bila mfanya sheria)
• Mtunzaji (au hakuna sheria za maadili ingepeanwa)

Viumbe hawa huonyesha tabia sawa na Mungu wa Uyahudi, Uislamu, na Ukristo, ambayo kiwango kwamba ndizo nguzo imani za msingi zimebaki baada ya ukafiri na uungu wingi umeondolewa. Kumbuka pia kwamba moja ya maswali kubwa katika maisha (asili) kwa sasa imejibiwa: tunajua tulikotoka.

Hii inaelekeza kwa swali la pili: tunaweza kumjua Mungu? Katika hatua hii, haja ya dini ni imebadilishwa na kitu muhimu zaidi-haja ya ufunuo. Kama mwanadamu anamjua huyu Mungu vizuri, ni juhudi ya Mungu kujifunua mwenyewe kwa viumbe wake. Uyahudi, Uislamu, na Ukristo wote wanadai kuwa na kitabu ambacho ni ufunuo wa Mungu kwa mwanadamu, lakini swali ni (kama chochote) ni cha kweli? Kwa kusukuma kando tofauti ndogo ndogo, maeneo mawili msingi ya mgogoro huwa ni 1) Agano Jipya la Biblia 2) Utu wa Yesu Kristo. Uislamu na Uyahudi zote hudai Agano Jipya la Biblia si kweli kwa kile inachodai, na wzote hukana kwamba Yesu ni Mungu katika mwili, huku Ukristo unathibitisha zote kuwa kweli.

Hakuna imani chini ya sayari ambayo inaweza ambatana n wingi wa shahidi ambao upo kwa Ukristo. Kutokana na idadi nyingi za kale, hadi kwa kadirio la umri wa dunia la awali la nakala zilizoandikwa wakati wa maisha ya mashahidi (baadhi ya miaka 15 tu baada ya kifo cha Kristo), kwa msururu wa matukio (waandishi tisa katika vitabu 27 vya Agano Jipya), kwa mabaki ya kale ya ushahidi hakuna ule ambao umewai pingana na madai hata moja ya Agano Jipya linasema- kwa dhana kwamba mitume walienda katika vifo vyao wakidai wamewmona Yesu katika matendo na kwamba alikuwa amefufuka kutoka wafu, Ukristo waweka hitimizo katika suala la kutoa ushahidi kwa kuunga mkono madai yake. Uhalisi wa historia la Agano Jipya -kwamba linanena akaunti ya kweli juu ya matukio halisi vile yalitokea-ndio hitimisho sahihi la kufikia mara tu ushahidi wote umechunguzwa.

Inapofikia suala la Yesu, utakuta mambo ya ajabu kumhusu-Alidai kuwa Mungu katika mwili. Maneno ya Yesu mwenyewe (kwa mfano, "Kabla ya Ibrahimu azaliwe mimi nilikua"), matendo yake (kwa mfano, kusamehe dhambi, kukubali ibada), maisha yake yasiyo na dhambi na miujiza (ambayo Yeye alitumia kuthibitisha ukweli wake dhidi ya madai yanayopinga hayo madai), na kufufuka kwake zote huunga mkono madai yake kuwa Mungu. Waandishi wa Agano Jipya huthibitisha ukweli huu tena na tena katika maandishi yao.

Sasa, kama Yesu ni Mungu, basi Asemacho lazima kiwe kweli. Na kama Yesu alisema kwamba Biblia haina makosa na ni ya kweli katika kila kitu inasema (ambazo alizifanya), hii lazima imaanishe kwamba Biblia ni kweli katika kile inachotangaza. Kama vile tumekwisha jifunza, madai mawili yashindanao ya kweli yote hayawezi kuwa ya haki. Hivyo chochote katika Koran ya Kiislamu au maandiko ya dini ya Kiyahudi ambayo ni kinyume na Biblia hayawezi kuwa kweli. Kwa kweli, wote Uislamu na Uyahudi umeanduka tangu wao wote wanasema kwamba Yesu si Mungu katika mwili, wakati ushahidi unasema vinginevyo. Na kwa sababu tunaweza kweli kujua Mungu (kwa sababu Amejifunua katika neno lake lililoandikwa na katika Kristo), kila aina ya uagnostiki ni umekanusha. Mwisho, swali jingine kubwa la maisha limejibiwa lile la maadili-kwa vile Biblia ina maelekezo ya wazi juu ya jinsi ya mwanadamu anafaa kuishi.

Hii Biblia hiyo hiyo inatangaza kuwa Mungu anajali mwanadamu kwa undani sana na anataka wote kumjua kwa undani. Ukweli ni kwamba, anayejali sana, kiasi kwamba akawa mtu kuonyesha viumbe vyake hasa kile alicho. Kuna watu wengi ambao walitaka kuwa Mungu, lakini Mungu mmoja tu ambaye alitafuta kuwa mtu ili aweze kuwaokoa wale Yeye kwa undani anawapenda tangu milele aliokwisha watenga. Ukweli huu unaonyesha umuhimu wa kuepo kwa Ukristo na pia kujibu maswali miwili yaliyopita ya maana maisha na hatima. Kila mtu amepangiwa na Mungu kwa kusudi, na kila mmoja ana hatima yake ambayo inamngoja moja yao uzima wa milele na Mungu au utengano na Mungu wa milele. Punguvu huu (na hatua ya Mungu kuwa mwanadamu katika Kristo) pia inapinga imani isiyokuwa ya ufunuo ambayo inasema Mungu hana haja na mambo ya wanadamu.

Katika mwisho, tunaona kwamba ukweli wa mwisho juu ya Mungu unaweza patikana na mtazamo wa dunia kwa mafanikio hutizamwa kwa kupima madai mbalimbali ya ukweli na kwa utaratibu kukupua kaando uongo ili ukweli tu ubaki. Kutumia vipimo vya mantiki msimamo, utoshelevu wa kisayansi, na umuhimu wa kuwepo kwake, pamoja na kuuliza maswali ya haki, mavuno hitimisho kweli na busara kuhusu dini na Mungu. Kila mtu anapaswa kukubaliana kwamba sababu pekee ya kuamini kitu ni kwamba ki kweli-hakuna kitu zaidi. Kwa bahati mbaya, imani ya kweli ni jambo la kujitolea, na bila kujali ushahidi gani kimantiki umetolewa, baadhi bado huchagua kukataa Mungu ambaye yupo na kukosa ile njia moja ya kweli ya kupatana naye.


Rudi kwa ukurasa wa nyumbani wa Kiswahili

Dini zote mbalimbali pamoja, ni jinsi gani naweza kujua ile ambayo ni sahihi?