Pathian A Um Maw? Pathian A Um Le Um Lo Tette Zeital A Um Maw?




Bia halh nak: "Pathian A Um Maw? Pathian A Um Le Um Lo Tette Zeital A Um Maw?"

Bia leh nak:
Pathian a um le um lo hi langhter khawh a si lo. Pathian hi a um lo ti awk zong a tha lo; a um ko ti awk zong a tha lo. Bible nih a chimmi cu zumhnak in Pathian hi a um ko ti hi kan zumh awk a si tiah a ti: “Zumhnak loin Pathian lungton khawh a si lo, zeicatiah amah sinah a rami poah cun nih Pathian a um tiah an zumh awk a si i biatak tein a kawlmi hna cu laksawng a pek hna” tiah Bible nih a chim. Hebrews 11: 6). Pathian nih a duh ahcun vawleicung sinah hin aa phaung kho ko. Asinain aa phaung lo zeicatiah i phuang seh law zumhnak hi a herh hnga lo. Jesuh nih Thomas sinah a chimmi kha, “na ka zumh cang zeicatiah na ka hmuh; a kan hmu lonain a ka zummi cu thlachuak an si dah!” tiah a ti (John 20: 29). Hitihin kan chim tikah Pathian a um le um lo kongah tette a um lo tinak asi hlei lo. Bible nih a chimmi cu, “Van nih khin Pathian sunparnak a langhter i a tuahmi thil kha a kan hmuhsak. Chun nih a hun changtu chun sinah khan a chim i zan zong nih a hun changtu zan sinah khan a nolh ve. Bia siseh holh siseh an hmang lo, aw thawng zong zeihmanh theih a um lo; asinain an aw cu vawlei khuazakip ah a thang i an bia cu vanhramdeng a phan. Bawipa nih ni cu van ah khin thlam a sakpiak…” (Salm 19: 1-4). Van arfi kan zoh tik, vawlei a kauhning kan hmuhmi, vawleicung ah khuaruahhar thil kan hmuhmi vialte, ni a vun liam lai i aa dawhning—hi vialte hna nih hin Pathian kut-ser an sinak le Pathian lianngannak an langhter. Vawlei thil ser nih Pathian a um timi a langhtermi ah kan lung a tlin tthan rih lo ahcun kan thinlung nih a langhter rih. Phunchimtu 3: 11 nih a chimmi cu, “minung thinlung ah Pathian nih ‘eternity’ a chiah” a ti. “Eternity” timi zawn ah hin Lai holh in an lehmi cu “hmailei theih duhnak” ti a si, asinain hihi lung a hmui deuh lo caah “a hmun zungzalmi thil minung thinlung chungah a chiah” tiin ka hman lai. Mi thinlung chung kip ah Pathian nih “a hmun zungzalmi thil” a chiahmi hi Pathian duhnak a kan ngeihter a si. John Calvin nih a chimmi cu “phiat awk ttha loin minung thinlung chungah Pathian nih lungcattial a chiah” a rak ti ve. Cucaah Pathian a um timi hi kan thinlung zongin kan theih khawh pinah vawleicung thil sermi zoh in Pathian kut chuak an si timi hi al awk an ttha lo. Bible nih a chimmi cu, “mi hrut nih a thinlung in Pathian a um lo” a ti (Salm 14: 1). Vawlcung miphun kan zoh tik hna ah Pathian an ngei cio dih hna, hihi Pathian hi um lo taktak seh law hi bantukin Pathian hi an rak ngei cio ngai hnga maw? Zumhnak kan ngeihmi hi Pathian riantuannak a si ko lai timi zumh lo awk a ttha lo.

Bible nih Pathian a um ko timi hi fiang tein a langhter pinah, minung tuaktannak in ruah tikah Pathian hi a um lo awk a ttha lo a ti a si. Cu tuaktannak cu a pakhatnak ah “ontological argument” ti a si. Asullam cu mikip nih Pathian an theih cio. Hi theihhngalhnak hi minung thinlung chungin aa semmi a si, cucaah Pathian nih hi theihhngalhnak hi minung thinlung chungah a chiahmi a si ko lai tiah an ruah.

A pahnihnak cu “teleological argument” ti a si, asullam cu vawlei muisam le aa suaining le a riantuanning an zoh tikah hi tluk ttha hi cu amah tein aa sem kho ding a si lo, aa suai kho ding zong a si lo, cun aa ruang kho ding a si lo. Cucaah vawlei sertu le vawlei muisam suaitu hi Pathian a si ko lai an ti.

A pathumnak cu “cosmological argument”a si, asullam cu zei thil hmanh hi a/anmah tein an i sem kho lo. Sertu loin sermi a umnak ding a sullam a um lo. Cucaah Pathian hi zeizong vialte a umter le a sertu a si ko lai an ti. “Cause and effect” ti zong in auh khawh a si.

A palinak cu “moral argument” a si, a sullam cu minung thinlung kip ah a chia le a ttha theihhngalhnak kan ngei dih hna. Pathian loin minung hi “evolution” in aa semmi rak si u sih law ziaza, dinnak, tthatlonak ti bantuk hna hi kan rak thei lai lo. Cucaah ziaza ttha le ziaza tthalo theihhngalhnak kan ngeihmi Pathian nih kan thinlung chungah a chiahmi a si an ti. Romans 2: 14-15 ah Paul nih a chimmi cu “Gentile mi nih Pathian bia (Bible) an ngei lo nain an thinlung chungah a chia-ttha theihhngalhnak an ngei ko, cucu Pathian hmaiah an biaceihtu a si lai tiah a ti.

Bible siseh, thluak in tuaktannak in siseh, vawlei umtuning in a siah, Pathian a um hi a fiang tuk ko nain mi tampi nih Pathian hi an zum duh rih lai lo i lih tu hna kha an zumh deuh lai tiah Bible nih a chim. Nihin ah mi tampi nih Pathian zumh hi an duh lo. Pathian a um zong an zum lo. Romans 1: 25 nih a chimmi cu, “Pathian kong i biatak kha lih ah an thlen; Sertu kha bia loin sermi thil tu kha an biak hna, Sertu cu pei zungzal in thangṭhat awk a simi cu a si cu! Amen” a ti. Pathian an zumh lo caah ngeihthiam an si lai lo tiah Bible nih a chim. “Vawlei a ser hramthawkte khan Pathian nih cun, hmuh khawh a si lomi a sining, zungzal hmunmi a ṭhawnnak le a Pathian sinak kha, fiang tein a langhter ko. Cucaah i silhnalh khawhnak zeihmanh an ngei lo!” a ti (Romans 1: 20).

Cheukhat nih Pathian an zumh duh lonak a ruang cu a “scientific” lo an ti, a sullam cu science nih Pathian a um hi a phuang kho lo an ti. Pathian zumh hi mi tampi nih an duh lo zeicatiah an thinphanmi cu kan zumh ah cun kanmah poah in kan um kho ti lai lo, Pathian nih kan sual man dan a kan tat lai ti an phang. Cucaah Pathian hi hlawt lawlaw i duhning tein an umnak kha a si. Bible nih “Sihmanhsehlaw Pathian thinhunnak cu vancung in a rung lang i minung sualnak le ṭhat lonak dihlak cungah khan a rung tlung; cu an ṭhat lonak nih biatak kha lang kho loin a tuah” a ti (Romans 1: 18).

Pathian a um le um lo hi zeitindah kan theih? Khrihfa kan si bantukin Pathian sinah nifatin in thla kan cam. Pathian nih bia a kan ruahmi hi aw in cun kan thei lo nain a kan umpi zungzal timi cu kan theih i kan zumh. A kan dawt, a kan hruai peng. Kan nunnak ah Pathian riantuannak hi a phunphun in kan ton. Kanmah tein kan tuah khawh lo dingmi kha Pathian nih kan nunnak hi a kan khamh i a kan thlen. Cucaah Pathian kan zumhmi hi ruahnak menmen in kan zumhmi a si lo. A ruang tampi a um caah kan zumhmi a si.


Hakha holh in leh mi ahramthawk ah vazoh than

Pathian A Um Maw? Pathian A Um Le Um Lo Tette Zeital A Um Maw?