Ինչո՞ւ պիտի հաւատամ որեւէ կազմակերպուած կրօնի:



Հարց. Ինչո՞ւ պիտի հաւատամ որեւէ կազմակերպուած կրօնի:

Պատասխան.
«Կրօն» տերմինի բառարանային սահմանումը մօտաւորապէս հետեւեալն է. «Աստծուն կամ աստուածների հաւատալը եւ երկրպագելը, որ սովորաբար արտայայտւում է արարողութեամբ եւ ծէսերով, հաւատալիքների, պաշտամունքի որեւէ յատուկ համակարգ, որ յաճախ ներառում է նաեւ իր բարոյախօսական կանոնները»: Այս սահմանման լոյսի ներքոյ Աստուածաշունչը իսկապէս գործ ունի կազմակերպուած կրօնի հետ, սակայն շատ դէպքերում «կազմակերպուած կրօնի» նպատակն ու ազդեցութիւնը Աստուծոյ կամքը չէ:

Ծննդոց 11 գլխում տեսնում ենք կազմակերպուած կրօնի թերեւս առաջին օրինակը. Նոյի յետնորդները կազմակերպեցին Բաբելոնի աշտարակաշինութիւնը ի հեճուկս երկիրը լցնելու Աստուծոյ պատուիրանին: Նրանք համոզուած էին, որ իրենց միասնականութիւնն աւելի կարեւոր էր, քան Աստուծոյ հետ իրենց փոխյարաբերութիւնը: Աստուած միջամտեց եւ խառնեց նրանց լեզուները՝ այդպիսով խափանելով այս կազմակերպուած կրօնը:

Ելից 6 եւ յաջորդող գլուխներում Աստուած կրօն «կազմակերպեց» Իսրայէլ ազգի համար: Տասը պատուիրանները, ժողովքի խորանի վերաբերեալ օրէնքները, զոհակարգը՝ այս ամենը հաստատուեցին Աստուծոյ կողմից եւ պարտադիր էին իսրայէլացիների համար: Այնուհետեւ Նոր Կտակարանից իմանում ենք, որ այս կրօնի նպատակն էր Փրկիչ-Մեսիայի անհրաժեշտութիւնը ցուցնելը (Գաղատացիս 3, Հռոմայեցիս 7): Մինչդեռ շատերը, ցաւօք, սխալ հասկացան սա եւ սկսեցին պաշտել ծէսերն ու կանոնները Աստծուն պաշտելու փոխարէն:

Իսրայէլի ողջ պատմութեան մէջ իսրայէլացիների կրած բազում դժուարութիւններից շատերը պայմանաւորուած էին կազմակերպուած կրօնի հետ բախումով. նշենք թէկուզ Բահաղի (Դատաւորաց 6, Գ Թագաւորաց 18), Դագոնի (Ա Թագաւորաց 5) եւ Մողոքի (Դ Թագաւորաց 23.10) պաշտամունքը: Աստուած կործանեց այս կրօնների հետեւորդներին՝ ցոյց տալով Իր գերիշխանութիւնն ու ամենազօրութիւնը:

Աւետարաններում հանդիպում ենք փարիսեցիներին եւ սադուկեցիներին՝ կազմակերպուած կրօնի ներկայացուցիչների Քրիստոսի օրօք: Յիսուս մշտապէս բախւում էր նրանց հետ իրենց կեղծ ուսմունքների ու երեսպաշտ կենցաղի պատճառով: Թղթերում հանդիպում ենք կազմակերպուած խմբերի, որոնք աւետարանին խառնում էին պահանջուող գործերի ու ծէսերի մի ամբողջ ցանկ: Մասնաւորապէս՝ այս կրօնաւորները ճնշում էին հաւատացեալներին, որպէսզի փոխեն նրանց եւ պարտադրեն իրենց «քրիստոնէութիւն +» կրօնները: Գաղատացիս եւ Կողոսացիս Թղթերը զգուշացնում են նման կրօններից: Յայտնութեան գրքից իմանում ենք, որ կազմակերպուած կրօնը ազդեցութիւն է գործելու ողջ աշխարհի վրայ, երբ Նեռը կազմակերպի իր համաշխարհային կրօնը:

Շատ դէպքերում կազմակերպուած կրօնի արդիւնքը լինում է Աստուծոյ մտադրութիւնից շեղումը: Այդուհանդերձ, Աստուածաշունչը իսկապէս խօսում է կազմակերպուած հաւատացեալների մասին, որոնք Իր ծրագրի մասն են: Աստուած կազմակերպուած հաւատացեալների այս խմբերն անուանում է «եկեղեցիներ»: Գործքի եւ Թղթերի նկարագրութիւններից հասկանում ենք, որ եկեղեցին պէտք է լինի կազմակերպուած եւ իրարակախ: Կազմակերպուածութիւնը ապահովում է պաշտպանութիւն, արդիւնաւէտութիւն եւ հասողութիւն (Գործք 2.41-47): Եկեղեցու պարագայում աւելի ճիշտ կլինի ասել «կազմակերպուած փոխյարաբերութիւն»:

Կրօնը Աստուծոյ հետ հաղորդակցուելու մարդկային փորձ է: Քրիստոնէական հաւատքը յարաբերութիւն է Աստուծոյ հետ Յիսուս Քրիստոսի զոհի միջոցով մեզ համար Նրա արածի պատճառով: Աստծուն հասնելու կարիք եւ անելիք չկայ (Նա ինքն է ձեռք մեկնել եւ հասել մեզ. Հռոմայեցիս 5.8): Հպարտութեան հարց չկա (ամէն բան ստացել ենք Նրա շնորհով. Եփեսացիս 2.8-9): Գլխաւորը լինելու պայքար չպէտք է լինի (Քրիստոսն է գլուխը. Կողոսացիս 1.18): Նեղմտութիւն չպէտք է լինի (ամենքս մի ենք Քրիստոսում. Գաղատացիս 3.28): Խնդիրը կազմակերպուած լինելը չէ, խնդիրը որեւէ կրօնի ծէսերի ու կանոնների վրայ սեւեռուելն է:



Վերադառնալ հայերէն սկզբնաէջ


Ինչո՞ւ պիտի հաւատամ որեւէ կազմակերպուած կրօնի: